(Adıyaman Fen Lisesi yayın organı İLK TOHUM dergisinde yayımlanmıştır.)

 İnsanın sebebini açıklayamadığı birtakım duyguları vardır. Nefret edersiniz bir şeylerden, nedenini bilmezsiniz; seversiniz bir şeyleri niçinini açıklayamazsınız. Memleketimin adının geçtiği her etkinlik, sebebini bilemediğim bir ilgi uyandırır bende. “Beynelmilel”in Adıyaman’dan bahsettiğini, konusunun nefes alıp verdiğim, güneşinde ısındığım,  yağmurunda ıslandığım memleketimde geçtiğini öğrendiğimde de aynı hislere kapıldım. Daha seyretmeden sevdim filmi. Dedim ya sevginin sebebi kalplerde gizli. İzleyince bu sevginin ve ilginin pek de boş yere olmadığını anladım.

Sinema eleştirmeni değilim. Filmin iyisinden kötüsünden profesyonel anlamda anlamam ; ama izlediğim film kalbimin bir yerinde bir şeyler uyandırıyorsa: “Bu film, iyidir!” derim. İzledim ve: “Bu film, iyidir!” dedim. Demekle kalmadım, filmin senaryo yazarı ve iki yönetmeninden biri olan hemşehrim S. Süreyya Önder’le bir söyleşi yapmanın yollarını da aradım. S. Süreyya Bey’in iyi niyetine teknolojinin sağladığı kolaylıklar da eklenince ortaya aşağıdaki söyleşimiz çıktı. Zevkle okuyacağınızı umuyorum. Bu arada Sırrı Bey’e ulaşmamızı sağlayan öğrencimiz Zeynep Çalışkan’a ve Sırrı Bey’in kardeşi …… Hanım’a teşekkürü bir borç bilirim.

 

Ramazan EKEN

Adıyaman Fen Lisesi

Türk Dili ve Edebiyatı Öğretmeni

 

 

İsterseniz  önce sizi tanıyalım biraz. Tabi teknoloji bilgiye çok kolay yoldan ulaşmamızı sağlıyor. İsteyen hayat hikayenizi çok kolay bir şekilde öğrenebilir. Ama biz sizi sizin cümlelerinizle tanımak istiyoruz. Size göre “Kimdir, Sırrı Süreyya Önder?”

 

1962 yılında Adıyaman, Kapcamii mahallesinin Kalaycı Pazarı’nda, yoksul bir ailenin çocuğu olarak doğdum. İlk ve orta öğrenimimi Adıyaman’da tamamladım. Ankara SBF’yi kazandım. SBF’de öğrenciyken 12 Eylül furyasında cezaevine girdim. 12 yıl ceza aldım. Cezaevinden çıktıktan sonra, çeşitli işlerle uğraştım. 2000 yılından beri sinema alanıyla fiilen uğraşıyorum. Senarist ve yönetmen olarak halen çalışmaktayım.

 

 Biz sizi Beynelmilel’le tanıdık. Röportaj için hazırlık yaparken Google’da isminizi yazdım: 68.300 sonuçla karşılaştım. Bu sonucu görünce doğrusu hemen şunu düşündüm: Acaba, dedim Beynelmilel henüz gündemde yokken adınızı  yazsaydım kaç sonuçla karşılaşırdım? Çok sevdiğim bir hikaye vardır: Altmışlık bir ressam aç bir halde lokantaya girer, cebinde beş kuruş parası yoktur. Karnını iyice doyurduktan sonra garson hesabı getirir. Ancak parası olmadığı için kağıt ve kalem ister ressam ve bir dakikada garsonun muhteşem bir portresini çizip para karşılığında kabul etmesini ister ondan. Garson çok beğenir resmi fakat paradan başka bir varlık da tanımamaktadır. Bu yüzden “İyi ama, bir saattir yediğiniz yemeğin karşılığı bu bir dakikada çizdiğiniz resim olabilir mi, der. Bunu üzerine ressam “ Bir dakika değil, altmış yıl ve bir dakika.” diye karşılık verir.  Kuşkusuz Beynelmilel’den önce de bir S. Süreyya Önder vardı. Bize biraz Beynelmilel’den önceki sinema , sanat, edebiyat çalışmalarınızdan bahseder misiniz?

 

Çok küçük yaşlardan beri, toplumsal meselelere kafa yoran birisiydim. Hayatı bu yönüyle kavramanın en imkanlı yollarından birisidir sanat.. Dünyayı, resimle, şiirle, romanla, sinemayla kavrayabilmek, çok katmanlı kavrayabilmektir üstelik..

 

 Geçmişinizde, karekterinizin özellikle de sanatçı kişiliğinizin oluşumunda şehrimizin, Adıyaman’ın yeri, önemi nedir?

 

Adıyaman, tüm kültürlerin barış ve kardeşlik içinde yaşadığı bir tarihe sahiptir. Doğu Roma ve Pers uygarlığının, yani dünyanın en önemli iki kültürünün kesiştiği bir yerdir. Commageneli hemşehrilerimiz, iki yüz yıl, hiç kimseyle savaşmadan ayakta kalmışlardır. Benim ilk gençlik yıllarımda Kürt, Türk, Ermeni, Süryani  hemşehrilerimizle oluşturulan dostluk ve paylaşma atmosferi beni besleyen bir menba olmuştur. Bende ne varsa Adıyaman’da temeli atılmıştır diyebilirim.

 

 

Adıyaman’dan çıkıp bir senaryo yazarı ve yönetmen olmak için nasıl bir süreçten geçtiniz? Bize biraz da o süreçten bahsedin. Beynelmilel’in ilk tohumu ne zaman, nerede, nasıl filizlendi?

 

12 Eylül zihniyeti, tüm ülkeyi olduğu gibi Adıyaman’ı da kasıp kavurmuştur. O gün yaşanan absürd ve acı veren tüm gelişmeler, bu senaryonun önemli yapı taşları olarak zihnime çakılmıştır. Bir gün bu toz duman havasının dağılacağını ve bunlarla hayatın her alanında hesaplaşılması gerektiği inancı ile her kareyi hafızama nakşettim.. Sonra bunlar bir film karesine dönüştüler.

 

Bu arada sanırım filmin ismi de sonradan değiştirildi. Enternasyonal iken Beynelmilel oldu. Neden böyle bir değişikliğe ihtiyaç duyuldu? Bu iki sözcük arasında nasıl bir fark var sizce?

 

Hiç bir fark yoktur. Birisi Arapçadır ve halk arasında daha yaygın kullanılır. Diğeri İngilizcedir.

 

 

Toplumcu yönünüz çok ağır basıyor. Bu filmle ulaşmak istediğiniz hedef neydi?

 

Sinemada, bize bizi anlatan ama uluslararası ölçekte de anlaşılabilecek bir üretim yapmayı hedeflemiştim. Filmin birçok uluslararası festivale yarışmacı olarak çağrılması da bu özenimizin yerini bulduğunun göstergesi..

 

 Filmin yankılarını nasıl buluyorsunuz? Beynelmilel beklediğiniz etkiyi oluşturdu mu?

 

Beklediğimin de üzerinde bir etkisi oldu. Her türden siyasal düşünce sahipleri, filmin samimiyetini ve gerçeklikle bezenmiş ironisini olumladı. Objektivitesi tartışılmadı. Girdiği tüm festivallerden ödüller ve destekler aldı:

Ankara Film festivali     :  En iyi film

Ankara Film festivali     :   En iyi senaryo

İstanbul Film fest.         :  En iyi kadın oyuncu

İstanbul film fest.          :   Jüri özel ödülü

Çasod ödülleri             :  En iyi erkek oyuncu  özel ödülü

İşçi filmleri fest.            :   Açılış filmi

 

Moskova, Varşova, Mannheim, Montreal festivallerine de katılacak, yarışacak.

 

 

Peki filmin anlattığı kentteki etkileri nasıl oldu? Hiç buna yönelik bir değerlendirmeniz oldu mu? Mesela Adıyaman’da nasıl bir izlenme oranı yakaladı acaba? Bir bilginiz var mı? ( Bu arada filmin gerçek kahramanlarından bazılarının filmi  henüz izlemediğini okumuştum bir dergide. )

 

Adıyaman’da toplam izleyici sayısı oldukça düşük. Bunun sebebi sanırım, salonun yetersizliği olsa gerek. Etkilerine gelince, anlatılanın çoğu, kentin sosyal hafızasında çok canlı resimlerle hatırlanan şeyler. Bu itibarla değişik tepkiler aldım. Çok iyi bulan da vardı, yetersiz bulan da..

 

 

Filminiz “1982- Adıyaman” sözüyle başlıyor ve baştan sona bir Adıyaman vurgusu yapılıyor. Daha önce konusu Adıyaman’da geçip ulusal düzeyde ses getirmiş başka bir film ya da filmler biliyor musunuz?

 

Bildiğim kadarıyla yok.

 

 

Bir röportajınızda “Yaşadığı topraklara karşı kendini sorumlu hisseden bir adam.” diye niteliyorsunuz kendinizi. “yaşadığınız topraklar” ifadesiyle genelde Türkiye kastediliyorsa özelde de Adıyaman kastediliyor sanırım. Bu film hangi sorumluluğun bir sonucu? Filminizin kentin tanınmasında ne gibi katkıları oldu sizce?

 

Ben sosyalist bir dünya görüşünü savunageldim. Meselelere bakışım da, bu itibarla sınıfsal bir temel içeriyor. Kentin tanıtımı, yüzbinlerce yazılı görsel medyada, yurt içinde yurt dışında hep Adıyaman’la birlikte anılmasından dolayı olumlu bir işlevle oldu denebilir.

 

Bir de sinemaya merakı olan gençlere yönelik tavsiyeler alalım sizden. Malumunuz röportajımızın yayınlanacağı dergi, bir “okul dergisi”. Yaşadığımız kentte hayallerinin arasına bir de sinemacılığı yerleştiren gençlere neler söylemek istersiniz?

 

Benim yolculuğum, genç kardeşlerimi yeterince cesaretlendirici ve umutvar edici bir potansiyel taşıyor.. Hayatın hangi yönüyle ilgili bir yolculuk tasarlarsa tasarlasınlar, okumayı, gözlem yapmayı ve sonuçlarını irdelemeyi hep yapmalarını ve bunu çevreleriyle paylaşmalarını önerebilirim..

Eğer bir derdiniz varsa, ve azimli bir inat ve doğru bir çalışmayla yapılamayacak şeylerin listesi çok azdır..

Hepsini saygı ve sevgiyle kucaklıyorum..

Öğretmen ve idarecilerine esenlikler diliyorum

 

Bunca işinizin arasında bize ayırdığınız çok değerli zamanınız için çok teşekkür ederim.

 

 

Yorum (2) Yorum yaz! Arkadaşına Gönder!

2 yorum yazılmıştır

Yazan:MAHİR ÖTELEŞ | Tarih: 2007-12-15 15:21:14
Konu: SELAMUN ALEYKUM....RAMAZAN HOCAM...........

Öncelikle size bir teşekkürü borç biliyorum..böyle bir site hazırladığınız için ALLAH sizden razı olsun.........

Bağlantı »

Yazan:DAYIOĞLU | Tarih: 2007-08-07 16:08:16
Konu: RÖPORTAJ

RÖPORTAJINIZ ÇOK GÜZEL OLMUŞ

Bağlantı »